Taşma payı nedir? Baskıda 3 mm taşma payı | Kartvizit, kartpostal ve A4 için dosya boyutu nasıl hesaplanır?

Taşma payı, tasarımın kesim çizgisini aşan ve baskıdan sonra kesilip atılan şerittir. Matbaaların en sık istediği ölçü her kenarda 3 mm’dir; bu yüzden dosya boyutu, bitmiş boyutun eni ve boyu 0,6 cm büyütülerek bulunur.

Baskı, bitmiş boyuttaki kâğıtlara tek tek yapılmaz; büyük tabakalara basılır, sonra kesilir. Giyotinin birkaç onda bir milimetrelik sapması olur. Zemin rengi tam bitmiş boyutun kenarında bitiyorsa, kesim biraz kaydığında kenarda beyaz bir çizgi görünür. Taşma payı, rengi bir şerit daha dışarı taşırmaktır; böylece bıçak hangi yöne kayarsa kaysın kesim renkli alanın içine düşer.

Taşma payı, kesim çizgisi ve güvenli alan: Dosyadaki üç çizgi

• En dışta taşma payı çizgisi: Zemin rengi ve kenara kadar uzanan fotoğraflar buraya kadar uzatılmalıdır. Bu şerit baskıdan sonra kesilip atılır.
• Ortada kesim çizgisi: Bitmiş boyutun kendisidir, örneğin bir kartvizitin 9 × 5,4 cm’si.
• En içte güvenli alan: Kesim çizgisinden 3 mm içeride başlar. Yazılar, logolar ve önemli görseller bu alanın içinde kalmalıdır; yoksa kesilebilir ya da kenara fazla yapışık görünebilir.

Şemadaki 9 × 5,4 cm, özgün yazının yazıldığı Tayvan’da yaygın olan kartvizit boyutudur. Üç çizginin ilişkisi her boyutta aynıdır: Türkiye’de yaygın olan 8,5 × 5,5 cm kartvizit, taşma payıyla 9,1 × 6,1 cm olur.

Yaygın baskı işlerinin dosya boyutları (her kenarda 3 mm taşma payı)

Kural tek: Eni ve boyu ayrı ayrı 0,6 cm büyütün. Yeni dosyayı açarken doğrudan dosya boyutunda açıp kesim çizgisini ve güvenli alanı yardımcı çizgilerle işaretlemek, tasarım bittikten sonra zemini dışarı doğru uzatmaktan çok daha kolaydır. Her boyutun bütün ölçüleri için A6 boyutu, A5 boyutu, A4 boyutu ve A3 boyutu yazılarına bakabilirsiniz.

Taşma payı bırakılmazsa ne olur?

• Zemini baştan sona renkli bir kartvizit ya da kartpostalda kesim 0,5 mm kaysa bir kenarda beyaz çizgi görünür; üstelik her kartta kayma yönü farklıdır.
• Bitmiş boyutun kenarına tam oturtulmuş bir fotoğraf, kesimden sonra biraz kırpılabilir ya da kenarında beyaz bir şerit kalabilir.
• Taşma payı olmayan bir dosya alan matbaa genellikle dosyayı geri gönderip taşma payı eklenmesini ister ya da görseli biraz büyüterek boşluğu kapatır; o zaman tasarımın kenarındaki içerik kesilip gider.

Ne zaman taşma payı gerekmez?

• Tasarımın kendisinde beyaz kenar (dört tarafta beyaz çerçeve) varsa kesimdeki kayma fark edilmez; taşma payı gerekmez.
• Ofis fotokopisi ya da kendi yazıcınızdan alınan çıktılarda kâğıt zaten bitmiş boyuttadır ve yazıcı kenarlarda otomatik olarak beyaz boşluk bırakır.
• Sabit boyutlu kâğıda basan self servis baskı ve fotokopi noktaları da taşma payı sürecinden geçmez.

Öte yandan geniş format baskılar, posterler ve bazı matbaalar 5 mm taşma payı ya da ayrıca pens payı (baskı makinesinin kâğıdı kavradığı kenar) ve kesim işaretleri isteyebilir. Her durumda matbaanın dosya hazırlama kurallarına uyun.

Sık sorulan sorular

Taşma payı nedir?

Taşma payı, tasarımın kesim çizgisini aşan ve baskıdan sonra kesilip atılan şerittir. Baskı işleri büyük tabakalara basılıp sonra kesilir ve giyotinin birkaç onda bir milimetrelik sapması olur. Kenara kadar uzanan renk taşma payı alanına kadar uzatılırsa kesim kaysa bile beyaz kenar görünmez.

Ne kadar taşma payı bırakılmalı?

En yaygını her kenarda 3 mm’dir; bu yüzden dosya boyutu, bitmiş boyutun eni ve boyu 0,6 cm büyütülerek bulunur. Geniş format baskılar ya da bazı matbaalar 5 mm isteyebilir; sipariş vermeden önce matbaanın dosya hazırlama kurallarını okuyun.

Taşma paylı A4 kaç cm?

A4’ün bitmiş boyutu 21 × 29,7 cm’dir. Her kenara 3 mm taşma payı eklenince dosya boyutu 21,6 × 30,3 cm olur; 300 DPI’da bu 2.551 × 3.579 pikseldir.

Taşma paylı kartvizit dosyası kaç cm olmalı?

9 × 5,4 cm bir kartvizit taşma payıyla 9,6 × 6 cm olur; 300 DPI’da bu 1.134 × 709 pikseldir. Türkiye’de yaygın olan 8,5 × 5,5 cm kartvizitin dosyası aynı kuralla 9,1 × 6,1 cm (1.075 × 720 piksel) olur. Yazılar ve logolar kesim çizgisinden en az 3 mm içeride durmalıdır.

Bu yazının anahtar kelimeleri: taşma payı, baskıda taşma payı, taşma payı ölçüsü, 3 mm taşma payı, baskı dosyası boyutu, güvenli alan, kesim çizgisi, kesim işareti, kartvizit taşma payı, A4 taşma payı