Poster boyutları nasıl seçilir? A2, A1 ve 27 × 40 inç film afişi｜Afiş boyutunu izleme mesafesinden hesaplayın

Özgün yazının yazıldığı Tayvan’da basılan posterlerin büyük kısmı A2 ya da A1 boyutuna düşer. Ama bu soruya aslında boyuttan başlamamak gerekir.

Poster, kartvizit ya da kartpostal gibi değildir: “postere özel” uluslararası bir standart yoktur. Poster ya da afiş denen şeylerin ölçüleri üç ayrı yerden ödünç alınır: kâğıdın ISO A serisi, film sektörünün kendi formatı ve fuar standlarının ölçüleri. Bu yüzden “poster boyutu kaç cm?” sorusunun tek bir cevabı yoktur; önce hangi türden söz ettiğinizi netleştirmeniz gerekir.

Posterde en sık yapılan hata yanlış boyut seçmek değil, önce boyutu belirleyip izleyicinin nerede duracağını sonra düşünmektir. Sıra böyle olunca yazılar küçük kalır.

Önce cevap: yaygın durumlar ve onlara uyan boyutlar

Bu tabloda ölçüleri bilerek yazmadık; çünkü yazsak da her boyutun tam bilgisine yine ayrıca bakmanız gerekirdi. Asıl akılda tutulması gereken eşleşmedir: yakından bakılan iç mekân için A2, uzaktan bakılan fuar ve etkinlikler için A1 ve üstü; film afişi ayrı bir sistemdir, standlar da bambaşka bir sistem. Sayılara bakmadan önce doğru sistemi seçtiğinizden emin olun.

Görsel kaynağı: Copyleft, CC BY 3.0, Wikimedia Commons üzerinden (küçültülmüştür). Büyük akademik kongreler posterler için çoğunlukla A0 ister (daha küçük etkinliklerde A1 de kullanılır); bunun nedeni bu fotoğrafta görülüyor: Koridorda yürürken bir iki metre öteden okunmaları gerekiyor. Bu arada yerdeki sarı silindir bir poster tüpüdür; A0 katlanamaz, ancak rulo yapılarak taşınabilir.

Asıl yöntem: izleyicinin ne kadar uzakta durduğundan geriye doğru hesaplayın

Tabela sektöründe onlarca yıldır kullanılan bir pratik kural vardır: Her 1 inçlik harf yüksekliği yaklaşık 10 fit öteden okunabilir. Metrik sisteme çevirince kullanımı kolaylaşır: 1 cm’lik harf yüksekliği yaklaşık 1,2 metre öteden okunabilir.

Ancak bu kural “hâlâ okunabilir” sınırını anlatır, “rahat okunur” mesafesini değil. Tabela sektörüne göre rahat okuma mesafesi, en uzak okunabilir mesafenin yalnızca yüzde 30 ile 50’si kadardır. Yani aynı harf yüksekliğinde rahat okumak için izleyicinin mesafeyi en az yarı yarıya kısaltması gerekir. Akılda tutması kolay bir değer: 1 cm’lik harf yüksekliği yaklaşık 0,5 metreden rahat okunur.

Bir kez hesaplayalım. Poster bir koridora asılmış olsun ve izleyicilerin çoğu 3 metre öteden baksın:

• Zar zor okunur: Başlık harfleri en az 2,5 cm yüksekliğinde
• Rahat okunur: Başlık harfleri 5 ile 8 cm yüksekliğinde

Bir A2 posterine 6 cm’lik başlık sığar mı? Sığar, ama başlık bu kadar yüksekliği kaplayınca gövde metnine kalan alan çok sınırlı olur. Bu yüzden 3 metre ve daha uzaktan bakılan yerlerde A2 genellikle ilk tercih değil, alt sınırdır. Fuar ana görsellerinin neredeyse hep A1’den başlamasının nedeni budur.

Bunun bir yönetmelik değil, pratik bir kural olduğunu unutmayın. Arka planın kalabalık olup olmaması, ışığın yeterliliği, izleyicinin karşıdan mı yoksa yandan çapraz mı geçtiği gerçek sonucu değiştirir. Yazı boyutlarını belirledikten sonra en güvenilir kontrol, tasarımı A4’e basıp orantılı olarak kısaltılmış bir mesafeden bakmaktır.

Film afişleri tamamen ayrı bir sistemdir

Film afişlerinin en yaygın formatı one-sheet’tir (ABD film sektöründen çıkmıştır, uluslararası dağıtımda da çoğunlukla kullanılır): 27 × 40 inç, yaklaşık 68,6 × 101,6 cm. Bu, 1980’lerin ortasından sonraki formattır; daha eski afişler çoğunlukla 27 × 41 inçtir ve koleksiyon piyasasında ikisine de rastlanır.

Bunun çok pratik bir sonucu var: One-sheet bir A1 çerçevesine girmez. A1 59,4 × 84,1 cm’dir; one-sheet ondan yaklaşık 9 cm daha geniş ve yaklaşık 17,5 cm daha uzundur, yani iki yönde de sığmaz. Orijinal bir film afişini çerçeveletecekseniz sıradan bir poster çerçevesiyle idare etmeye çalışmayın, 27 × 40 inçlik özel bir çerçeve bulun.

Öte yandan, orijinal afiş toplamak yerine kendiniz “film afişi tarzında” bir çalışma yapıyorsanız A1 basmak aslında daha pratiktir: Çerçevesi kolay bulunur, matbaalar da bu boyutu iyi tanır. One-sheet formatına uyup uymamak, çalışmanın bir gün gerçek orijinal afişlerin yanına asılıp asılmayacağına bağlıdır.

Stand ölçülerini kâğıt değil, ayak belirler

X banner ve roll-up gibi ürünlerde önce ayağın ölçüsü belirlenir, basılan görsel ona göre hazırlanır:

• X banner: Yaygın olarak 60 × 160 cm ve 80 × 180 cm
• Roll-up (kasetli banner): Genişlik çoğunlukla 80 ile 120 cm arası, yükseklik 200 cm civarı; teleskopik modellerde ayarlanabilir

Üreticilerin gerçek ölçüleri birbirinden farklıdır; “büyük” diye satılan aynı tip model, mağazadan mağazaya birkaç santimetre değişebilir. Bu tür ürünlerde sipariş vermeden önce mutlaka o üreticinin şablon dosyasını alın, internette bulduğunuz ölçülere göre tasarım yapmayın.

Kendiniz basabileceğiniz sınır: A3

Matbaaya gidip gitmeyeceğinize karar vermeden önce posteri kendiniz basıp basamayacağınızı kontrol edin. Bu sınır bütçeyle değil, makinenin fiziksel boyutuyla ilgilidir:

Tabaka beslemeli ofis makineleri genellikle A3’te durur. Bu boyuta kadar “bugün basayım, yarım saat sonra elimde olsun” mümkündür; A2 ve üstü için geniş format baskı (dijital baskı) merkezine gitmeniz gerekir, teslim süresi de birim fiyat da bir basamak yükselir. Ayrıca önce malzemeyi seçmeniz gerekir: Aynı A1 poster, PP sentetik kâğıda, arkası yapışkanlı PVC’ye ya da brandaya basıldığında hem fiyatı hem de uygun olduğu yer değişir.

Görsel kaynağı: Texas State Library and Archives Commission, CC BY 2.0, Wikimedia Commons üzerinden (küçültülmüştür). Geniş format makineler rulo kâğıtla çalışır; bu yüzden uzunluk aslında A serisine bağlı değildir, asıl sınır rulonun genişliğidir. Tabaka beslemeli ofis makinelerinin A3’te durması, geniş format baskı merkezlerinin ise her ölçüyü üretebilmesinin nedeni budur.

Matbaalar fiyat verirken neden çoğu zaman yalnızca A1 ve A2 seçeneği sunar?

Çünkü kâğıt büyük tabakalardan kesilerek elde edilir. Matbaalar tam boy ham tabaka satın alır; A1 ve A2 tam da kesim verimi yüksek noktalara denk gelir. Diğer ölçüler ya kâğıt israfına yol açar ya da ayrı bir kalıp gerektirir. Ham tabaka ölçüleri pazara göre değişir ve bitmiş A boyutlarıyla her zaman düzgün örtüşmez; matbaayla konuşurken en sık yanlış anlaşılan nokta da burasıdır.

Sık gözden kaçan bir yol ayrımı daha var. Adet azken geniş format (inkjet) baskı tercih edilir; tek sayfanın maliyeti sabittir, bir tane basmakla on tane basmak arasında birim maliyet açısından pek fark yoktur. Ofset baskı ancak yüksek adette mantıklıdır, çünkü kalıp maliyetinin adede bölünmesi gerekir. İki yolun kesiştiği nokta genellikle birkaç düzine adet civarındadır ve matbaadan matbaaya değişir. Adedinizin hangi yola gireceğini önce sormak, boyutu önce sormaktan daha önemlidir.

Dosya nasıl hazırlanır?

• Dört kenarın her birine 3 mm taşma payı bırakın, önemli yazıları da güvenli alan olarak kesim çizgisinden ayrıca 3 ile 5 mm içeride tutun. Poster gibi büyük boy işlerde bazı matbaalar taşma payını 5 mm’ye çıkarmanızı ister; o matbaanın baskı dosyası kurallarına uyun.
• Baskıya gidecek dosyalarda CMYK, ekranda görülecek işlerde RGB kullanın. İkisi arasında renk farkı oluşur; önemli kurumsal renkleri önce matbaayla prova baskıda karşılaştırın.
• Çözünürlük her zaman 300 DPI değildir. Sıradan baskı işlerinde 300 DPI kullanılır; geniş format baskılar uzaktan izlendiği için çoğu matbaa daha düşük çözünürlüğü kabul eder. Gerçek gereklilik için o matbaanın kurallarına bakın.

Yaygın dört boyut için gerçekte kaç piksel hazırlamanız gerektiği aşağıda. Karar vermek basit: Kimse bir metre yakına gelip dikkatle bakmayacaksa 300 DPI’a gerek yoktur.

Duvara asılıp iki üç metre öteden bakılan bir poster için 150 DPI yeterlidir ve dosya boyutu 300 DPI’ın yalnızca dörtte biri kadardır; 300 DPI yalnızca elde tutulup yakından okunan el ilanları için gerekir. Sektörün önerdiği aralık, izleme mesafesine ve malzemeye göre 100 ile 300 DPI arasıdır.

Son bir nokta: Bitmiş iş, şablonda ölçtüğünüzden biraz küçük olur. Baskıdan sonra taşma payı ve makinenin kâğıdı tuttuğu kenar şeridi kesilip atılır; bu yüzden tasarımı tam tabaka ölçüsünün kenarına kadar doldurmamalısınız. Bu, bütün basılı işler için ortak olan fiziksel bir sınırdır, matbaanın işi savsaklaması değildir.

Sık sorulan sorular

Poster genellikle hangi boyutta olur?

Özgün yazının yazıldığı Tayvan’da en yaygın boyutlar A2 ve A1’dir. İç mekân duyuruları ve mağaza içi tabelalar çoğunlukla A2, fuar ana görselleri ve etkinlik panoları A1 ya da A0 olur; asansör içi ya da masa üstü gibi yakından okunan duyurular için A3 yeterlidir. Posterin kendine ait uluslararası bir standart boyutu yoktur; bu ölçüler kâğıdın A serisinden ödünç alınmıştır.

A1 mi, A2 poster mi seçmeliyim?

İzleyicinin ne kadar uzakta durduğuna bakın. 3 metreye kadar A2 genellikle yeterlidir; 3 metre ve ötesinde A2 yalnızca alt sınırdır, A1’den başlamak daha doğrudur. Çünkü başlığın harf yüksekliği mesafeyle birlikte büyümek zorundadır ve A2’de başlık büyütüldükten sonra gövde metnine kalan alan çok sınırlı olur. Önce posterin asılacağı yerle izleyicinin durduğu nokta arasındaki mesafeyi ölçün, sonra “1 cm’lik harf yüksekliği yaklaşık 0,5 metreden rahat okunur” kuralıyla başlık boyutunu hesaplayın.

Film afişini A1 çerçeveye koyabilir miyim?

Hayır. Film afişlerinin en yaygın formatı olan one-sheet 27 × 40 inçtir (yaklaşık 68,6 × 101,6 cm), A1 ise 59,4 × 84,1 cm’dir. One-sheet, A1’den yaklaşık 9 cm daha geniş ve yaklaşık 17,5 cm daha uzundur; iki yönde de sığmaz. Orijinal bir film afişini çerçevelemek için 27 × 40 inçlik özel bir çerçeve gerekir.

X banner ile poster aynı boyutta mı?

Hayır. X banner ve roll-up ölçülerini önceden ayak belirler; yaygın ölçüler 60 × 160 ve 80 × 180 cm’dir ve A serisiyle örtüşmez. Üstelik üreticilerin gerçek ölçüleri birbirinden farklıdır; “büyük” diye satılan aynı tip model mağazadan mağazaya birkaç santimetre değişebilir. Sipariş vermeden önce o üreticinin şablon dosyasını alın.

Poster dosyası kaç DPI olmalı?

Her zaman 300 DPI değil. Sıradan baskı işlerinde 300 DPI kullanılır; ama geniş format baskılar uzaktan izlendiği için çoğu matbaa daha düşük çözünürlüğü kabul eder, gerçek gereklilik o matbaanın kurallarına bağlıdır. Dosyayı göndermeden önce dört kenara 3 mm taşma payı ekleyin, önemli yazıları güvenli alan olarak ayrıca 3 ile 5 mm içeride tutun ve renk modu olarak CMYK kullanın.

Posteri kendim basabilir miyim? En fazla hangi boyuta kadar?

Basabilirsiniz, ama ofis fotokopi makineleri ve self-servis baskı makineleri genellikle en fazla A3’e kadar basar. A2 ve üstü için geniş format baskı merkezine gitmeniz gerekir; teslim süresi de birim fiyat da bir basamak yükselir.

Bitmiş poster neden yaptığım şablondan biraz küçük?

Kesim yüzünden. Baskıdan sonra taşma payı ve makinenin kâğıdı tuttuğu kenar şeridi kesilip atılır; bu yüzden bitmiş iş her zaman tam tabakadan biraz küçüktür. Bu, bütün basılı işler için ortak olan fiziksel bir sınırdır; tasarımı tam tabaka ölçüsüne kadar doldurmayın, taşma payı bırakın.

Bu yazının anahtar kelimeleri: poster boyutları, afiş boyutları, poster ölçüleri, A1 poster boyutu, A2 poster boyutu, film afişi boyutu, one-sheet, X banner ölçüleri, roll-up ölçüleri, poster taşma payı