IP68 nedir? IP67, IP68, IPX7 ve IP69K farkı｜IEC 60529'daki iki rakam nasıl okunur

IP68’in anlamı şudur: toz geçirmez (6) ve suya sürekli daldırmaya dayanıklı (8). Ancak “ne kadar derin” sorusunu standart sabitlemez. Yalnızca IP67’nin “1 m su, 30 dakika” koşulundan daha sıkı olmasını ister; gerçek koşulları üretici belirler. Bu yüzden aynı IP68 sınıfında bazı telefonlar 1,5 m, bazıları 6 m yazar.

IP, Ingress Protection’ın (yabancı madde girişine karşı koruma) kısaltmasıdır ve Uluslararası Elektroteknik Komisyonu’nun (IEC) IEC 60529 “Muhafazalarla sağlanan koruma dereceleri (IP kodu)” standardından gelir. Arkasından gelen iki rakamın her biri ayrı bir şeyi gösterir: Birincisi katı cisimleri ve tozu, ikincisi suyu. Hangi basamakta X varsa o kalem test edilmemiş ya da beyan edilmemiştir.

Yani bir su dayanıklılığı değeri gördüğünüzde önce onu iki rakama ayırarak okuyun, sonra üreticinin kendi yazdığı derinlik ve süreye bakın, son olarak da standardın tatlı suyla test ettiğini unutmayın: Deniz suyu, havuz, sıcak su ve buhar sınıfın kapsamı dışındadır.

IP sınıfları hangi standarttan gelir: IEC 60529

IEC’nin resmî IP ratings sayfası bunu açıkça söyler: Elektronik cihazlara su veya toz girdiğinde cihaz bozulur ya da arızalanır; IP sınıfı da muhafazanın bunları ne kadar iyi dışarıda tuttuğunu puanlar. IEC ayrıca pazarlamada kullanılan “su geçirmez”, “suya dayanıklı” gibi ifadelerin gerçekte ne anlama geldiğini kestirmenin zor olduğunu, IP kodunun ise testlerle tanımlanmış bir ifade olduğunu hatırlatır.

IEC Webstore’daki standart kaydına göre yürürlükteki sürüm, 29 Ağustos 2013’te yayımlanan birleştirilmiş IEC 60529:1989+AMD1:1999+AMD2:2013 baskısıdır (2.2 baskı) ve anma gerilimi 72,5 kV’u aşmayan elektrikli ekipmanların muhafazalarına uygulanır. Standardı IEC’nin 70 numaralı Teknik Komitesi hazırlamıştır; ilk baskısı 1976’da yayımlanmıştır. Standardın kendisi ücretlidir; bu yazıdaki test koşulları IEC açıklama sayfası, test kuruluşu TÜV’ün kamuya açık açıklamaları ve standardın kamuya açık özetlerinden derlenmiştir. Ayrıntılarda standardın asıl metni esastır.

IEC’nin sayfası iki rakamın aralığını net biçimde tanımlar: Birincisi 0’dan (koruma yok) 6’ya (toz giremez), ikincisi 0’dan (koruma yok) 9’a (farklı açılardan yüksek basınçlı sıcak su) kadar gider. Rakam büyüdükçe geçilen test daha zorludur; ancak ikinci rakamda 7 ve üstü farklı türde bir testtir. Rakamları neden yalnızca büyüklüğe göre karşılaştıramayacağınızı aşağıda açıklıyoruz.

İki rakam nasıl okunur: Cihazınızın ıslanıp ıslanamayacağını tek grafikle anlayın

flowchart TD
    A["IP'den sonraki 2 rakam"] --> B{"2. rakam X mi?"}
    B -->|evet| C["Su testi yok: ıslatma"]
    B -->|hayır| D{"7 ya da 8 mi?"}
    D -->|hayır| E[Yalnız damla ve jet]
    D -->|evet| F[Kısa süre tatlı suda]
    F --> G["Derinlik: üreticiye bak"]
    G --> H["Deniz, sıcak su ayrı"]

Grafiğin okunuşu şöyle: Önce ikinci rakama bakın. X yazıyorsa üretici su dayanıklılığı beyan etmiyor demektir; cihazı suya dayanıksız kabul edin. 1 ile 6 arası damlayan su, yağmur ve su jetine karşı testlerdir; suya daldırmayı kapsamaz. Ancak 7 ya da 8 daldırma testidir ve 8’de gerçek derinlik ile süre için üreticinin resmî özelliklerine geri dönmeniz gerekir. 7 ya da 8 olsa bile test durgun tatlı suyla yapılır; deniz suyu, havuz suyu, sıcak su ve buhar testin kapsamı dışındadır. İkinci rakamı 9 olan bir cihaz yüksek basınçlı sıcak suyla yıkamaya karşı test edilmiştir; bu da suya daldırılabileceği anlamına gelmez.

Birinci rakam 0–6: katı cisimlere ve toza karşı koruma

Birinci rakamın ilk dört seviyesi “ne büyüklükteki bir cismin içeri giremediğini” ölçer; bu aynı zamanda elin ya da parmağın içerideki tehlikeli parçalara ulaşıp ulaşamayacağını da gösterir. Bu yüzden 1–4. seviyelerin örnekleri el sırtı, parmak, alet ve teldir. Toz ancak 5 ve 6’da devreye girer: 5, güvenli çalışmayı etkilemediği sürece bir miktar tozun girmesine izin verir; 6’da hiç toz girmez. Testte cihaz bir toz odasına konur ve muhafazanın içinde vakum oluşturulur; test en fazla 8 saat sürer. Telefon ve saatlerde gördüğünüz IP6X, IP67 ve IP68’de ilk rakam hep 6’dır.

İkinci rakam 0–9: su testi koşulları

Tablodan görüldüğü gibi ikinci rakam aslında üç tür testi kapsar: 1–6 arası giderek güçlenen damlayan, püskürtülen ve jet hâlindeki sudur; yağmur ya da hortumla su sıkılması gibi. 7 ve 8’de cihazın tamamı suya batırılır. 9 ise yüksek basınçlı sıcak suyla yıkamadır. 5 ve 6. seviyelerin jet testlerinin ikisi de 3 m mesafeden, en az 3 dakika boyunca yapılır; 6. seviyedeki su debisi 5. seviyenin 8 katıdır. 7. seviyedeki 1 m, muhafazanın en alt noktasının su yüzeyinin 1 m altında olması demektir (daha uzun cihazlarda en üst noktanın yüzeyin 15 cm altında olması; hangisi daha derinse o geçerlidir). 9. seviye, IEC 60529’a ancak 2013’teki ikinci değişiklikle eklendi: Fransız standart kuruluşu AFNOR’un NF EN 60529/A2 özeti, bu değişikliğin mevcut seviyelere dokunmadan IPX9’u (yüksek basınçlı, yüksek sıcaklıklı su jeti) eklediğini yazar.

Test kuruluşu TÜV’ün IP testi açıklaması, 8. seviyeyi “IPX7’den daha zorlu olmalıdır” diye tanımlar ve örnek olarak 1,5 m’den fazla ya da 1 saatten uzun süreyi verir; 9. seviye ise 80°C sıcak su, dakikada yaklaşık 15 litre debiyle dört yönden 30’ar saniye püskürtmedir.

Gerçek bir testin neye benzediğini, aşağıdaki IP66 sertifikası için test edilen bir aydınlatma armatürünün laboratuvar fotoğrafında görebilirsiniz: Bir sıra küçük delik açılmış yarım daire biçimli metal bir boru, ileri geri salınarak armatüre su püskürtür. Bu salınımlı boru, 3. ve 4. seviyelerde yaygın kullanılan test düzeneğidir. Test laboratuvarı DLS’nin IPX3/IPX4 test açıklamasına göre 3. seviyede boru her iki yana 60 derece salınır, eğik yağan yağmur gibi; 4. seviyede bu her iki yana 180 dereceye çıkar, yani her yönden su sıçratmak demektir.

IP68 ne kadar derine dayanır? Standart yalnızca “IP67’den sıkı” der

En sık yanlış anlaşılan nokta budur. IP67’nin sabit test koşulları vardır (1 m, 30 dakika); IP68’in yoktur. Standart yalnızca 7. seviyeden daha sıkı olmasını ister; derinlik ve süre üretici ile kullanıcı arasında kararlaştırılır. Yani IP68 kendi başına bir derinlik değildir; “üreticinin beyan ettiği bir derinlikte test geçildi” demektir.

Telefon üreticilerinin resmî özelliklerini örnek alınca farkın ne kadar büyük olduğu görülür. Önce pek çok kişinin elinde olan iPhone’a bakalım: Apple’ın iPhone’un sıçrayan suya, suya ve toza dayanıklılığı sayfası, IEC 60529’a göre her neslin değerlerini listeler:

Aynı şirket, aynı IP68: iPhone 11’de 2 m, iPhone 12 ve sonrasında 6 m; arada 3 kat fark var. Daha eski iPhone 7–XR modelleri IP67’dir ve derinlikleri tam olarak standarttaki 7. seviyenin 1 m’sidir. Bu sayfa iPhone 6s ve öncesindeki modelleri listelemez.

Başka bir üreticiye bakalım: Samsung’un resmî Galaxy telefon su dayanıklılığı sayfası, IPX8 sınıflandırmasının IEC 60529 gerekliliklerini karşılamak için cihazın 1,5 m tatlı suya 30 dakika boyunca hareket ettirilmeden batırılarak test edildiğini yazar.

İkisi de “8”, ama biri 6 m, diğeri 1,5 m yazıyor. Bu, birinin yanlış yazdığı anlamına gelmez; standart koşulları zaten üreticinin belirlemesine bırakır. Kendi cihazınızın ne kadar derine dayanabileceğini öğrenmenin tek yolu o modelin resmî özelliklerine ya da kullanım kılavuzuna bakmaktır; “IP68” ifadesinden bunu çıkaramazsınız.

X, test edilmedi demektir: IPX7, IPX4 ve IP48 nasıl okunur

IP kodundaki X “sıfır” değildir; “bu kalem test edilmedi ya da beyan edilmedi” demektir. IPX7, su korumasının 7. seviyeye ulaştığını ama üreticinin toz testi sonucu sunmadığını gösterir; IPX4 ise yalnızca her yönden sıçrayan suya karşı koruma beyan eder. Kulaklıklar, saatler ve eski telefonlarda bu yazım sık görülür.

Tersine, katı cisimlere karşı korumanın yalnızca bir kısmını beyan eden örnekler de var. Samsung’un resmî destek sayfası Galaxy Z Fold6 ve Flip6 gibi katlanabilir telefonları IP48 olarak listeler: İlk rakam 4, 1 mm ve daha büyük cisimlerin dışarıda tutulduğunu gösterir ama bir toz seviyesi değildir (toz koruması için 5 ve üstü gerekir); ikinci rakam 8 ise sürekli daldırmadır. Bu, iki rakamın ayrı ayrı test edilip ayrı ayrı beyan edildiğini gösterir: Su koruması iyi diye toz koruması da iyi olmaz.

Bir ayrıntı daha: İkinci rakamdaki 7 ve 8. seviyeler, 5 ve 6. seviyelerin jet testlerini geçmeyi garanti etmez; çünkü durgun suda durmak ile su jetine maruz kalmak muhafazaya farklı kuvvetler uygular. İkisini de geçen ürünler IPX5/IPX7 ya da IP65/IP67 gibi eğik çizgiyle yazılır.

IP69K “daha su geçirmez” değildir: otomotiv standardından gelir ve yüksek basınçlı sıcak suyla yıkamayı test eder

Birçok kişi IP69K’yı görünce onu su dayanıklılığında IP68’den bir üst seviye sanır; oysa başka bir şeyi test eder. Sondaki K, IEC 60529’un bir kodu değildir; Alman otomotiv standardı DIN 40050-9’dan gelir ve bu standardın yerini daha sonra uluslararası ISO 20653 almıştır. ISO’nun sitesine göre yürürlükteki sürüm ISO 20653:2023’tür (3. baskı, Ağustos 2023’te yayımlandı, 2013 baskısının yerini aldı); adı “Karayolu taşıtları — Koruma dereceleri (IP kodu) — Elektrikli ekipmanın yabancı cisimlere, suya ve erişime karşı korunması”dır.

Muhafaza üreticisi ROLEC’in DIN 40050-9 IP69K test açıklamasına göre 9K testinde yelpaze tipi bir meme 10–15 cm mesafeden kullanılır; 80°C (±5°C) sıcak su, 8.000–10.000 kPa basınç ve dakikada 14–16 litre debiyle 0°, 30°, 60° ve 90° olmak üzere dört açıdan 30’ar saniye püskürtülür, test edilen cihaz ise döner tabla üzerinde döner. Bu, kamyonların ve gıda fabrikası ekipmanlarının basınçlı yıkama makinesiyle yıkanmasını taklit eder.

IEC 60529’a 2013’te eklenen IPX9 da 80°C yüksek basınçlı sıcak su jetidir ve koşulları 9K’ya yakındır, ama ikisi farklı standartlardan gelir. İster IP69 ister IP69K olsun, ikisi de “yüksek basınçlı sıcak suyla yıkandığında içeri su girer mi” sorusunu test eder; bu, IP68’in “su altında dururken içeri su girer mi” sorusundan farklı bir testtir. IP69 işaretli bir cihaz IP68’i geçmiş olmayabilir. Bazı ürünler ikisini de geçer ve bunları IP68/IP69 şeklinde yan yana yazar.

Suya dayanıklı olmak deniz suyuna, sıcak suya ve havuz suyuna dayanıklı olmak değildir; üstelik zamanla yıpranır

IP sınıflarının arkasındaki daldırma testi tatlı suyla, üstelik durgun suyla yapılır. Bu da bazı gündelik durumların aslında testin kapsamı dışında kaldığı anlamına gelir:

• Deniz suyu tuz, havuz suyu klor içerir. Samsung’un resmî destek sayfası telefonun tuzlu suya, havuz suyuna, sabunlu suya, parfüme, güneş kremine ve alkol içeren sıvılara maruz bırakılmamasını açıkça yazar.
• Sıcak su ve buhar da kapsam dışıdır. Samsung, telefonun sauna ve buhar odaları gibi anormal sıcaklıktaki ya da yüksek nemli yerlerde kullanılmamasını hatırlatır; Apple da iPhone’un sauna veya buhar odasında kullanılmamasını sıralar.
• Basınçlı ya da hızlı akan su da daldırma testine dahil değildir. Apple; duş, su kayağı ve jet ski’yi kaçınılması gereken örnekler olarak verir ve iPhone ile yüzülmemesini veya banyo yapılmamasını söyler.

Diğer konu yıpranmadır. Apple’ın açıklaması sıçrayan suya, suya ve toza dayanıklılığın “kalıcı bir durum olmadığını”, normal aşınmayla azalabileceğini ve sıvı kaynaklı hasarın garanti kapsamında olmadığını yazar; Samsung’un resmî destek sayfası da Galaxy telefonların su dayanıklılığının kalıcı olmadığını, zamanla veya doğal aşınma sonucu kendiliğinden zayıflayabileceğini belirtir. Düşmüş, açılmış ya da pili veya ekranı değiştirilmiş bir cihazda ilk sızdırmazlık koşullarını garanti etmek daha da zordur.

Merak edilenler: telefon, saat, kablosuz kulaklık, dış mekân prizi

Telefonum IP68. Su altında fotoğraf çekebilir miyim?

Standart yalnızca üreticinin beyan ettiği derinlik ve süre içinde, durgun tatlı suda içeri su girmeyeceğini garanti eder. Su altında ekrana basmak ve telefonu hareket ettirmek su basıncını değiştirir; deniz ve havuz ise bambaşka bir su türü demektir. Apple’ın açıklaması daha da net: “iPhone’u bilerek suya batırmak” kaçınılması gerekenler arasında yer alır; Samsung da su altı fotoğrafçılığını önerilen kullanımlar arasında saymaz. En güvenli yorum “kazara suya düşerse çıkarıp kullanmaya devam edebilirsiniz”dir; “suya yanınızda götürebilirsiniz” değil.

iPhone suya düşerse ya da üstüne içecek dökülürse ne yapmalı

Apple’ın resmî açıklamasına göre: Telefona temiz su dışında bir sıvı (örneğin içecek) temas ettiyse önce o bölgeyi musluk suyuyla durulayın, sonra yumuşak, tüy bırakmayan bir bezle kurulayın. Ardından tüm kabloları çıkarın, konnektör aşağı bakacak şekilde telefona hafifçe vurun ve hava akımı olan kuru bir yere bırakın; konnektöre serin hava üfleyen bir vantilatör tutabilirsiniz. Saç kurutma makinesi gibi harici bir ısı kaynağı kullanmayın, konnektörün içine kulak çubuğu veya kâğıt havlu sokmayın.

En önemli rakam 5 saattir: Lightning veya USB-C kabloyla şarj etmeden ya da aksesuar bağlamadan önce en az 5 saat bekleyin; kablosuz şarj kullanacaksanız da önce telefonu silin ve kuru olduğundan emin olun. iPhone XS ve XR’dan itibaren, kablo takarken konnektörde sıvı varsa ekranda uyarı çıkar; bunu görürseniz telefonu önce yukarıda anlatıldığı gibi kurutun. SIM kart tepsisini de cihaz kuruduktan sonra açın.

Saatimde “50 m su geçirmez” yazıyor. Bu IP68 ile aynı mı?

Hayır. Saatlerin çoğu IP kodu yerine saatlere özgü bir su dayanıklılığı standardı kullanır. Apple’ın Apple Watch su dayanıklılığı sayfasını örnek alalım: İlk Apple Watch ve Series 1, IEC 60529’a göre IPX7’dir; Series 2’den itibaren saat standardı ISO 22810:2010’a göre 50 m su dayanıklılığıyla, Ultra modeller 100 m ile işaretlenir; toz için ise Series 7 ve sonrası IP6X’tir. Apple da bunun “su geçirmez” değil “suya dayanıklı” olduğunu vurgular: Buhar odasında kullanmayın, sabunlu suyla temas ettirmeyin; su dayanıklılığı zamanla azalabilir, yeniden test edilemez ve yeniden yalıtılamaz. Saatteki “50 m” ifadesi 50 m derinliğe dalabileceğiniz anlamına da gelmez; ne için kullanılabileceği üreticinin açıklamasına bağlıdır.

Kablosuz kulaklıkta IPX4, IP54, IP57: Fark nedir?

Apple’ın AirPods’un tere ve suya dayanıklılığı sayfasını örnek alalım: Birinci nesil AirPods Pro IPX4’tür; yalnızca sıçrayan suya dayanıklılık beyan eder, toz beyanı yoktur. AirPods Pro 2 (USB-C şarj kutulu) IP54’tür; buna 5. seviye toz koruması eklenir. AirPods Pro 3 IP57’dir ve 1 m suya en fazla 30 dakika dayanabilir. Apple aynı zamanda bunların tere ve suya dayanıklı olduğunu ama su geçirmez olmadığını, yüzme ya da duş için uygun olmadığını ve dayanıklılığın zamanla azalabileceğini belirtir. Başka bir deyişle IPX4 kulaklık spor yaparken terlemeye ve hafif yağmura sorunsuz dayanır, ama onu suya girebilecek bir cihaz gibi görmemelisiniz.

Dış mekân prizlerinde ve aydınlatmalarında neye bakılmalı

Dış mekândaki elektrikli ekipmanların muhafazaları da IP koduyla işaretlenir ve tıpkı telefondaki gibi okunur. Standardın kendisi “dış mekânda en az şu seviye olmalı” demez. Daha pratik yol, montaj yerinin ne tür bir suyla karşılaşacağını düşünüp bunu ikinci rakamın test koşullarıyla eşleştirmektir:

Bu tablo montaj yerlerini IEC 60529 test koşullarıyla eşleştirir; yasal olarak zorunlu bir asgari seviye değildir. 7 ve 8. seviyeler süreyle sınırlı daldırmayı test eder; uzun süre su altında kalacak bir yer için üreticinin bu şekilde kullanılabileceğini belirtip belirtmediğine bakın. Ayrıca IP sınıfı, üreticinin belirttiği koşullarda test edilir; örneğin su geçirmez kapağın kapalı olup olmadığı, montaj yönü ve konumu gibi. Kılavuzda yazan kullanım koşullarına uyun. Priz ve aydınlatma montajı elektrik güvenliğini de ilgilendirir; işi yalnızca IP rakamına bakarak değil, yerel kurallara uyan yetkili bir elektrikçiye yaptırın.

Anahtar kelimeler: IP68, iPhone su geçirmezlik, IP67, IPX7, IPX4, IP69K, su geçirmezlik sınıfı, toz geçirmezlik sınıfı, IEC 60529, ISO 20653, IP kodu, telefon su geçirmezlik, su geçirmez saat, kulaklık su geçirmezlik

Sık sorulan sorular

IP68 bir cihaz suyun ne kadar derinine, ne kadar süre girebilir?

IEC 60529, IP68 için sabit bir derinlik belirlemez. Yalnızca 8. seviyenin daldırma koşullarının 7. seviyeden (1 m su, 30 dakika) daha sıkı olmasını şart koşar; gerçek derinliği ve süreyi üretici belirler. Bu yüzden kendi cihazınızın resmî özelliklerine bakmanız gerekir: Örneğin Apple, iPhone 12–17 serisi için 6 m’de 30 dakika, iPhone 11 için 2 m’de 30 dakika yazar; Samsung’un resmî destek sayfası ise 1,5 m tatlı suda, hareketsiz, 30 dakika yazar.

IP67 ile IP68 arasındaki fark nedir?

İkisinde de ilk rakam 6’dır, yani toz geçirmezdir; fark ikinci rakamdadır. 7, 1 m suya 30 dakika daldırmadan oluşan sabit bir testtir; 8 ise 7’den daha sıkı, koşullarını üreticinin kendisinin belirlediği sürekli daldırmadır. IP68 yalnızca IP67’den daha sıkı olmayı garanti eder, belirli bir derinliği değil: İkisi de IP68 olan iki telefondan biri 1,5 m, diğeri 6 m yazabilir.

IPX7’deki X ne anlama gelir?

X, o kalemin test edilmediği ya da üreticinin beyan etmediği anlamına gelir. IPX7, ilk rakamın (toz) beyan edilmediğini, ikinci rakamın (su) ise 7. seviyeye ulaştığını gösterir. Bu, cihazın hiç toz koruması olmadığı anlamına gelmez; yalnızca test sonucu sunulmamıştır. Bu yüzden satın alırken onu toza karşı korumalı saymamalısınız.

IP69K, IP68’den daha mı su geçirmez?

Hayır. IP69K’daki K, otomotiv standartları DIN 40050-9 ve ISO 20653’ten gelir. Test, 10–15 cm mesafeden 80°C sıcak su ve 8.000–10.000 kPa basınçla yapılan püskürtmeli yıkamadır; basınçlı yıkama makinesiyle temizlenen ekipmanlar içindir. IP68’deki suya daldırmadan farklı bir test türüdür: IP69 işaretli bir cihaz IP68’i geçmiş olmayabilir; ikisini de geçen ürünler ikisini birden yazar.

IP68 telefonla yüzmeye, kaplıcaya ya da duşa girebilir miyim?

Üreticiler bunu önermiyor. IP sınıflarının arkasındaki daldırma testi durgun tatlı suyla yapılır. Samsung’un resmî destek sayfası telefonun tuzlu suya, havuz suyuna ve sabunlu suya maruz bırakılmamasını, sauna ve buhar odalarında kullanılmamasını açıkça yazar; Apple da iPhone ile yüzülmemesini veya banyo yapılmamasını, yüksek basınçlı ya da yüksek hızlı sudan ve buhar odalarından kaçınılmasını söyler ve sıvı kaynaklı hasarın garanti kapsamında olmadığını belirtir.

iPhone’um suya düştü. Ne kadar sonra şarj edebilirim?

Apple’ın resmî açıklaması şöyle: Tüm kabloları çıkarın, konnektör aşağı bakacak şekilde telefona hafifçe vurun ve hava akımı olan kuru bir yerde kurumaya bırakın; Lightning veya USB-C kabloyla şarj etmeden ya da aksesuar bağlamadan önce en az 5 saat bekleyin. Saç kurutma makinesi gibi harici bir ısı kaynağı kullanmayın, konnektörün içine kulak çubuğu veya kâğıt havlu sokmayın. iPhone XS ve XR’dan itibaren, kablo takarken konnektörde sıvı varsa ekranda uyarı çıkar.

Su geçirmez telefon yıllar sonra da suya dayanıklı kalır mı?

Her zaman değil. Apple ve Samsung’un resmî açıklamalarının ikisi de su ve toz dayanıklılığının kalıcı olmadığını, normal kullanım ve aşınmayla azalabileceğini yazar; düşmüş, açılmış ya da pili değiştirilmiş bir cihaz için bir şey söylemek daha da zordur. Apple ayrıca Apple Watch ve AirPods’un su dayanıklılığının yeniden test edilemeyeceğini veya yeniden yalıtılamayacağını belirtir.